1. GPG là gì?

GPG (GNU Privacy Guard) là một phần mềm mã nguồn mở, triển khai chuẩn OpenPGP – một chuẩn mã hoá được sử dụng rộng rãi trong:

• Bảo mật email
• Ký số
• Mã hoá file và backup dữ liệu

GPG hỗ trợ 2 hình thức:

• Mã hoá bất đối xứng (public/private key)
• Mã hoá đối xứng (password)

Trong bài này, ta dùng mã hoá đối xứng (gpg -c) vì:

• Đơn giản.
• Phù hợp cho mục đích backup và truyền tải file an toàn.
• Dễ giải mã trên Windows.

2. Vì sao không nên dùng ZIP/RAR có mật khẩu?

❌ ZIP có mật khẩu

• ZIP truyền thống dùng ZipCrypto → rất yếu
• Có thể crack nhanh bằng brute-force
• Thực tế: ZIP có pass ≠ dữ liệu được mã hoá an toàn

⚠️ RAR có mật khẩu

• RAR mới có AES-128/256
• Nhưng:
  • Đóng mã nguồn
  • Phụ thuộc phiên bản WinRAR
  • Không phải chuẩn bảo mật độc lập

3. GPG an toàn hơn ở điểm nào?

Tiêu chí	GPG	ZIP / RAR
Chuẩn	OpenPGP (được audit rộng rãi)	Không phải chuẩn bảo mật
Thuật toán	AES256 mặc định	ZIP yếu, RAR phụ thuộc
KDF chống brute-force	Có	ZIP gần như không
Tính portable	Linux / Windows / macOS	Phụ thuộc phần mềm
Phù hợp cho backup	Rất tốt	Không khuyến nghị

👉 GPG là công cụ mã hoá.
👉 ZIP/RAR chỉ là công cụ nén có thêm password.

4. Nguyên tắc quan trọng khi dùng GPG

GPG không dùng để nén
→ Phải nén trước, mã hoá sau

Vì vậy:

• Thư mục → phải nén bằng tar/zip/…
• Sau đó → mã hoá bằng gpg

---

5. Nén và mã hoá trên Linux

Nén thư mục + mã hoá (1 lệnh)

tar -czf - my_folder | gpg -c -o backup.tar.gz.gpg

Ý nghĩa:

• tar -czf - → nén và ghi ra stdout
• gpg -c → mã hoá đối xứng bằng mật khẩu
• Không tạo file trung gian → gọn và an toàn

Kết quả file sẽ được tạo ra như sau:

backup.tar.gz.gpg

Mã hoá file đơn lẻ

gpg -c myfile.sql

Chỉ định thuật toán rõ ràng (khuyến nghị)

gpg --symmetric --cipher-algo AES256 backup.tar.gz

---

6. Giải mã

Trên Linux

gpg backup.tar.gz.gpg
tar -xzf backup.tar.gz

Trên Windows

Cách dễ nhất: Gpg4win (GUI)

• Cài Gpg4win
• Chuột phải file .gpg
• Chọn Decrypt and Verify
• Nhập mật khẩu
• Giải nén .tar.gz bằng 7-Zip

Nếu dùng dòng lệnh:

gpg backup.tar.gz.gpg > backup.tar.gz

---

7. Ứng dụng thực tế (backup database)

Ví dụ backup database:

mysqldump mydb > db.sql
tar -czf db.sql.tar.gz db.sql
gpg -c db.sql.tar.gz
rm db.sql db.sql.tar.gz

Khi này an toàn lưu trữ file tại bất cứ đâu bạn muốn.

8. Khi nào nên dùng GPG?

• Backup source code / database.
• Lưu file nhạy cảm trên cloud.
• Truyền file giữa Linux ↔ Windows.
• Không tin tưởng môi trường lưu trữ.

9. Kết luận

• ZIP/RAR có pass không đủ an toàn cho dữ liệu quan trọng.
• GPG là chuẩn mã hoá thực sự, được dùng rộng rãi và đáng tin cậy.
• Kết hợp tar + gpg là cách đơn giản nhưng rất hiệu quả cho backup.
• Đặc biệt phù hợp với developer, sysadmin, VPS, server cá nhân.

Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết nhé! 🙌